Cá cơm, hay còn gọi là anchovy, không chỉ là một loại cá dân dã quen thuộc trong bữa cơm Việt mà còn là “siêu thực phẩm” giàu dinh dưỡng. Bạn có tò mò anchovy là gì và vì sao loại cá nhỏ bé này lại tốt cho sức khỏe tim mạch, xương khớp và trí não không? Hãy cùng khám phá ngay 9 món ngon khó cưỡng từ cá cơm, từ món kho đậm đà đến món chiên giòn rụm, đảm bảo cả nhà đều mê và dễ dàng thực hiện ngay tại bếp.

Anchovy là gì? Tất tần tật về cá cơm có thể bạn chưa biết
Anchovy, hay cá cơm, là tên gọi chung cho một nhóm các loài cá nhỏ, sống ở vùng nước mặn, có đặc điểm thân mình trắng, thon dài, và thường di chuyển theo từng đàn lớn. Tại Việt Nam, cá cơm không chỉ là một nguồn thực phẩm quan trọng mà còn là nguyên liệu chính để tạo nên những giọt nước mắm cá cơm đậm đà, tinh túy – một linh hồn của ẩm thực Việt.
Tại Nước mắm Làng Chài Xưa, chúng tôi thấu hiểu giá trị của từng con cá cơm tươi ngon nhất. Với kinh nghiệm hơn 300 năm, chúng tôi tin rằng chính nguồn nguyên liệu chất lượng này đã làm nên hương vị nước mắm truyền thống trứ danh của Phan Thiết.
Cá cơm (Anchovy) – “Viên ngọc” dinh dưỡng của biển cả
Cá cơm là một “siêu thực phẩm” chứa hàm lượng dồi dào Omega-3, protein, canxi, và nhiều vitamin, khoáng chất thiết yếu. Dù có kích thước nhỏ bé, giá trị dinh dưỡng của cá cơm lại vô cùng lớn, xứng đáng là “viên ngọc” của biển cả.
Dưới đây là bảng thành phần dinh dưỡng ước tính có trong 100g cá cơm tươi để bạn tham khảo:
| Thành phần dinh dưỡng | Hàm lượng | Lợi ích chính |
|---|---|---|
| Omega-3 (DHA & EPA) | ~1.4g | Tốt cho não bộ, tim mạch, mắt |
| Protein | ~20g | Xây dựng cơ bắp, tái tạo tế bào |
| Canxi | ~147mg | Giúp xương và răng chắc khỏe |
Ngoài ra, cá cơm còn cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất quan trọng khác như vitamin A, vitamin D, sắt, magie, kẽm, và selen, góp phần nâng cao sức khỏe toàn diện.
7+ lợi ích vàng của cá cơm đối với sức khỏe mọi lứa tuổi
Ăn cá cơm thường xuyên giúp hỗ trợ sức khỏe tim mạch, củng cố xương khớp, cải thiện thị lực và tăng cường chức năng não bộ. Nhờ nguồn dinh dưỡng phong phú, cá cơm mang lại nhiều lợi ích tuyệt vời cho mọi thành viên trong gia đình.
- Tốt cho sức khỏe tim mạch: Axit béo Omega-3 trong cá cơm giúp giảm cholesterol xấu (LDL) và triglycerides, từ đó góp phần ngăn ngừa các bệnh về tim mạch, xơ vữa động mạch và huyết áp cao.
- Giúp xương khớp chắc khỏe: Với hàm lượng canxi, vitamin D và magie dồi dào, cá cơm là thực phẩm lý tưởng để xây dựng hệ xương vững chắc, phòng chống loãng xương ở người cao tuổi và hỗ trợ phát triển chiều cao ở trẻ nhỏ.
- Cải thiện thị lực: Vitamin A và Omega-3 là hai dưỡng chất vàng cho đôi mắt, giúp bảo vệ võng mạc, giảm nguy cơ thoái hóa điểm vàng và giữ cho đôi mắt luôn sáng khỏe.
- Tăng cường chức năng não bộ: DHA trong Omega-3 đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển tế bào não, cải thiện trí nhớ và khả năng tập trung, đặc biệt tốt cho trẻ em và người lớn tuổi.
- Hỗ trợ sức khỏe tiêu hóa: Cá cơm dễ tiêu hóa, là nguồn cung cấp protein lành mạnh cho cơ thể.
- Làm đẹp da và tóc: Các axit béo không bão hòa và vitamin trong cá cơm giúp nuôi dưỡng làn da khỏe mạnh, giảm viêm và giữ cho mái tóc bóng mượt.
- Tăng cường hệ miễn dịch: Selen và các khoáng chất khác trong cá cơm có tác dụng chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào và nâng cao sức đề kháng của cơ thể.
Bà bầu ăn cá cơm được không? Chuyên gia nói gì?
Chuyên gia dinh dưỡng cho biết bà bầu hoàn toàn có thể ăn cá cơm với lượng vừa phải, vì đây là loại cá nhỏ chứa ít thủy ngân và giàu dưỡng chất. Cá cơm là nguồn cung cấp DHA, canxi và axit folic tự nhiên, rất quan trọng cho sự phát triển não bộ, hệ xương của thai nhi và sức khỏe của mẹ. Tuy nhiên, mẹ bầu nên chọn mua cá cơm tươi ở những nơi uy tín và chế biến kỹ để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.
Mách bạn cách phân biệt các loại cá cơm phổ biến nhất
Bạn có thể phân biệt các loại cá cơm phổ biến như cá cơm than, sọc tiêu, đỏ, và trắng dựa vào màu sắc, kích thước và sọc đặc trưng trên thân. Việc nhận biết đúng loại sẽ giúp bạn chọn được nguyên liệu phù hợp cho từng món ăn.
- Cá cơm than: Thân cá tròn, có màu đen tuyền đặc trưng. Đây là loại cá ngon nhất để làm nước mắm cốt đậm đà, cũng như các món kho, rim.
- Cá cơm sọc tiêu: Thân cá có một sọc đen chạy dọc, thịt ngọt, thường được dùng để hấp, nấu canh hoặc phơi khô.
- Cá cơm đỏ: Kích thước lớn hơn các loại khác, có màu hơi ửng hồng, thịt dai, phù hợp để làm gỏi hoặc chiên giòn.
- Cá cơm biển: Tên gọi chung cho nhiều loại cá cơm sống ở biển, thường có thân mình trắng bạc, là nguyên liệu phổ biến cho các bữa ăn gia đình.
Bùng nổ vị giác với 9 công thức món ngon từ cá cơm đơn giản tại nhà
Từ những con cá cơm tươi rói, bạn có thể biến tấu thành vô số món ăn hấp dẫn, đậm đà hương vị quê hương. Hãy cùng Nước mắm Làng Chài Xưa vào bếp trổ tài nhé!
1. Cá cơm kho tiêu – Món ăn “hao cơm” trứ danh
Cá cơm kho tiêu là món ăn dân dã, đậm đà hương vị, cực kỳ tốn cơm nhờ vị cay nồng của tiêu và vị ngọt tự nhiên của cá.
- Nguyên liệu: 300g cá cơm tươi, hành tím, tỏi, ớt, tiêu xay, nước mắm ngon, đường, dầu ăn.
- Cách làm:
- Cá cơm rửa sạch, để ráo. Ướp cá với 2 muỗng nước mắm, 1 muỗng đường, 1/2 muỗng tiêu, hành tỏi băm trong 15 phút.
- Làm nóng nồi đất, cho dầu ăn và 1 muỗng đường vào thắng nước màu.
- Khi đường chuyển màu cánh gián, cho hành tỏi băm vào phi thơm rồi cho cá vào đảo nhẹ.
- Thêm một ít nước sôi, kho lửa liu riu đến khi cá chín mềm và nước kho sệt lại. Rắc thêm tiêu xay và ớt cắt lát trước khi dùng.
2. Cá cơm chiên giòn tỏi ớt – Giòn tan khó cưỡng
Cá cơm chiên giòn là món ăn vặt hoặc món mặn ăn cùng cơm trắng đều tuyệt vời, với lớp vỏ giòn tan quyện trong vị mặn ngọt, cay cay.
- Nguyên liệu: 300g cá cơm, bột chiên giòn, tỏi, ớt, nước mắm, đường.
- Cách làm:
- Cá cơm rửa sạch, để thật ráo nước rồi lăn qua một lớp bột chiên giòn mỏng.
- Chiên cá ngập dầu đến khi vàng giòn, vớt ra để ráo dầu.
- Pha sốt gồm: 2 muỗng nước mắm, 2 muỗng đường, 1 muỗng nước lọc, tỏi ớt băm.
- Phi thơm tỏi ớt, đổ hỗn hợp sốt vào đun sôi rồi cho cá đã chiên vào đảo đều cho sốt áo quanh cá là hoàn thành. Món này cũng có thể biến tấu thành món cá cơm chiên nước mắm thơm lừng.
3. Gỏi cá cơm tươi – Món nhậu lai rai cực bén
Gỏi cá cơm tươi là món ăn đặc sản của vùng biển, mang hương vị tươi mát của cá, chua cay của gia vị và thơm nồng của các loại rau thơm.
- Nguyên liệu: 200g cá cơm tươi (chọn loại to, béo), chanh, ớt, tỏi, hành tây, rau thơm (húng lủi, ngò gai), đậu phộng rang.
- Cách làm:
- Cá cơm làm sạch, bỏ đầu, rút xương, lấy phi lê. Tái chín cá bằng cách ngâm trong nước cốt chanh khoảng 20-30 phút.
- Hành tây thái mỏng, rau thơm cắt nhỏ.
- Pha nước trộn gỏi với nước mắm, đường, tỏi, ớt băm.
- Trộn đều cá, hành tây, rau thơm với nước trộn gỏi. Rắc đậu phộng rang lên trên và thưởng thức.
4. Canh chua cá cơm – Giải nhiệt ngày hè
Canh chua cá cơm là món canh thanh mát, có vị chua dịu từ me hoặc thơm (dứa), giúp giải nhiệt và kích thích vị giác hiệu quả.
- Nguyên liệu: 200g cá cơm tươi, thơm, cà chua, me, giá đỗ, rau thơm (ngò om, ngổ).
- Cách làm:
- Cá cơm làm sạch, để ráo.
- Phi thơm hành, cho cà chua và thơm vào xào sơ.
- Đổ nước vào nấu sôi, cho nước cốt me vào. Nêm nếm gia vị vừa ăn.
- Cho cá cơm vào nấu chín, cuối cùng cho giá đỗ và rau thơm vào rồi tắt bếp.
5. Cá cơm rim mặn ngọt – Đậm đà hương vị quê nhà
Món cá cơm rim mặn ngọt có cách làm đơn giản nhưng hương vị lại vô cùng hấp dẫn, đưa cơm trong những ngày se lạnh.
- Nguyên liệu: 200g cá cơm khô hoặc tươi, nước mắm, đường, tỏi, ớt.
- Cách làm:
- Nếu dùng cá khô thì ngâm nước ấm cho mềm. Cá tươi thì rửa sạch để ráo.
- Pha hỗn hợp nước mắm, đường, nước lọc theo tỉ lệ 1:1:1.
- Phi thơm tỏi ớt, cho cá vào đảo sơ rồi cho hỗn hợp nước sốt vào rim với lửa nhỏ.
- Rim đến khi nước sốt kẹo lại, bám đều vào cá là được.
6. Mắm cá cơm (mắm nêm) – Đặc sản miền Trung
Mắm cá cơm, hay mắm nêm, là một đặc sản không thể thiếu trong ẩm thực miền Trung, dùng để chấm thịt luộc, bê thui hoặc làm gia vị cho nhiều món ăn. Việc làm mắm cá cơm tại nhà cũng không quá phức tạp.
- Nguyên liệu: 1kg cá cơm tươi, 300g muối hột, 1 quả thơm (dứa).
- Cách làm:
- Cá cơm rửa sạch, để thật ráo nước.
- Trộn đều cá với muối theo tỉ lệ 3 cá : 1 muối.
- Thơm gọt vỏ, băm nhuyễn.
- Cho một lớp cá vào hũ thủy tinh, rồi đến một lớp thơm, làm lần lượt cho đến hết. Đậy kín nắp và ủ ở nơi thoáng mát khoảng 20-30 ngày. Loại mắm cá cơm này khi thành phẩm sẽ có mùi thơm đặc trưng và vị mặn ngọt hài hòa, là nền tảng để tạo ra nước mắm cốt cá cơm hảo hạng.
7. Khô cá cơm tẩm gia vị – Món ăn vặt “thần thánh”
Cá cơm khô rim tỏi ớt, mè rang là món ăn vặt “thần thánh” vừa ngon miệng, vừa bổ dưỡng, nhâm nhi cùng bạn bè thì không còn gì bằng.
- Nguyên liệu: 200g khô cá cơm, tỏi, ớt, mè rang, nước mắm, đường, tương ớt.
- Cách làm:
- Chiên sơ cá cơm khô cho giòn.
- Pha sốt mặn ngọt cay gồm nước mắm, đường, tương ớt.
- Phi thơm tỏi ớt, cho sốt vào đun sôi rồi cho cá cơm và mè rang vào đảo đều đến khi sốt quyện vào cá.
8. Cháo cá cơm cho bé ăn dặm (giàu canxi, omega-3)
Cháo cá cơm là món ăn dặm bổ dưỡng, cung cấp canxi và omega-3 giúp bé phát triển toàn diện về thể chất và trí não.
- Nguyên liệu: 30g gạo, 20g phi lê cá cơm tươi, cà rốt, dầu ăn cho bé.
- Cách làm:
- Cá cơm hấp chín, gỡ bỏ xương, tán nhuyễn.
- Gạo vo sạch, nấu thành cháo nhừ. Cà rốt hấp chín, xay nhuyễn.
- Khi cháo chín, cho cá và cà rốt vào khuấy đều, nấu thêm 2-3 phút.
- Tắt bếp, thêm một thìa dầu ăn dặm, để cháo nguội bớt rồi cho bé dùng.
9. Bún cá cơm – Hương vị thanh ngọt khó quên
Bún cá cơm là món ăn sáng thanh ngọt, nhẹ nhàng với nước dùng trong vắt được nấu từ chính xương và đầu cá, mang đậm hương vị biển cả.
- Nguyên liệu: 300g cá cơm, bún tươi, cà chua, hành lá, rau sống ăn kèm.
- Cách làm:
- Cá cơm làm sạch, lọc lấy phi lê. Phần đầu và xương cá giữ lại để ninh nước dùng.
- Phi lê cá ướp gia vị rồi chiên sơ hoặc làm chả cá.
- Ninh xương và đầu cá với nước, hớt bọt kỹ để nước dùng được trong. Thêm cà chua vào để tạo vị chua thanh.
- Trụng bún, xếp cá, chả cá lên trên, chan nước dùng nóng hổi và thưởng thức cùng rau sống.
Những lưu ý quan trọng khi chế biến và sử dụng cá cơm
Để các món ăn từ cá cơm luôn thơm ngon và an toàn, bạn cần chú ý đến khâu lựa chọn nguyên liệu và sơ chế.
Cách chọn cá cơm tươi ngon, không chứa chất bảo quản
Bạn nên chọn những con cá có mắt trong, vảy sáng lấp lánh, thân cá cứng và không có mùi lạ. Cá tươi khi cầm lên sẽ có độ đàn hồi. Tránh mua cá có màu sắc nhợt nhạt, mắt đục, thân mềm nhũn vì đó là dấu hiệu cá đã ươn hoặc bị ngâm hóa chất.
Sơ chế cá cơm đúng cách để khử mùi tanh hiệu quả
Cá cơm có mùi tanh đặc trưng, để khử mùi hiệu quả, sau khi làm sạch ruột và bỏ đầu, bạn có thể ngâm cá trong nước vo gạo hoặc nước muối pha loãng khoảng 10-15 phút rồi rửa lại bằng nước sạch. Cách này giúp cá sạch hơn và giảm mùi tanh đáng kể trước khi chế biến.
Ai nên hạn chế ăn cá cơm để đảm bảo sức khỏe?
Mặc dù cá cơm rất tốt, một số người nên hạn chế sử dụng. Những người bị bệnh gút nên ăn ở mức độ vừa phải do cá cơm chứa purin. Ngoài ra, các sản phẩm chế biến sẵn như cá cơm khô, mắm thường có hàm lượng muối cao, không phù hợp cho người bị cao huyết áp hoặc bệnh thận.
Từ những thông tin trên, có thể thấy cá cơm (anchovy) là một nguồn thực phẩm vô cùng quý giá, vừa ngon miệng, bổ dưỡng lại có giá thành phải chăng. Với hàm lượng Omega-3, canxi, và protein dồi dào, việc bổ sung cá cơm vào thực đơn hàng tuần không chỉ làm phong phú bữa ăn gia đình mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch, xương khớp và não bộ cho mọi thành viên.
Bạn ấn tượng nhất với công thức nào? Hãy vào bếp trổ tài ngay hôm nay và đừng quên chia sẻ thành quả của bạn với chúng tôi nhé!
Lưu ý: Các thông tin trong bài viết này chỉ mang tính tham khảo. Để có lời khuyên tốt nhất, vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được tư vấn cụ thể dựa trên nhu cầu thực tế của bạn.
